Używamy technologii takich jak ciasteczka, aby analizować ruch na stronie i personalizować zawartość reklam. Dzielimy się tymi informacjami z zaufanymi partnerami, reklamodawcami oraz dostawcami usług mediów społecznościowych. Dalsze korzystanie z Platformy oznacza zgodę na użycie tych plików. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Prywatności. Dowiedz się więcej OK

Oceny i indeksy jakosci powietrza #0

Oceny i indeksy jakości powietrza

Oprócz tego, że związane ustawą Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska czuwają nad przeprowadzaniem rocznej i wieloletniej oceny jakości powietrza w poszczególnych województwach, do powszechnej wiadomości podawane są także bieżące dane ze stacji monitoringu rozmieszczonych w całym kraju. Dowiedz się, na co zwracać uwagę przy interpretacji pomiarów i co oznacza tak zwany indeks jakości powietrza.

Jakie substancje są monitorowane?

Ocena jakości powietrza obejmuje przede wszystkim określenie poziomu pyłów zawieszonych (PM2,5 oraz PM10), a także wybranych zanieczyszczeń gazowych (dwutlenku siarki, ozonu, tlenków azotu, tlenku węgla oraz benzenu). Owe zanieczyszczenia są zwykle wynikiem spalania paliw. Z kolei pył zawieszony to mieszanina bardzo małych cząstek. W przypadku pyłu PM2,5 są to cząstki mniejsze niż 2,5 mikrometra, a PM10 – niż 10 mikrometrów (przy czym jeden mikrometr to zaledwie jedna tysięczna milimetra). Na powierzchni pyłów absorbowane są inne szkodliwe zanieczyszczenia, np. węglowodory czy metale ciężkie. Do ich emisji dochodzi w trakcie pożarów i spalania paliw; pyły unoszą się także z dróg i placów budów.

Normy jakości powietrza

Żeby możliwa była ocena jakości powietrza, potrzebne są wyznaczone odgórnie normy. Określają one moment krytyczny, po którego przekroczeniu oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zaczyna stanowić zagrożenie dla naszego życia i zdrowia. Normy różnią się w zależności od danej substancji, a czasem także od czasu uśredniania stężeń (liczy się wówczas zarówno rok, jak i konkretna doba czy nawet godzina, choć nie zawsze – np. dla PM2,5 wyznaczono wyłącznie normę roczną). Interpretując pomiar, należy odnosić go do odpowiedniej normy. Przykładowym częstym błędem jest odnoszenie pomiaru w danej godzinie do normy rocznej, a nie godzinowej.

Indeks jakości powietrza

Aby uniknąć podobnych pomyłek, przy interpretacji pomiarów wykorzystuje się indeks jakości powietrza. W Polsce wylicza się go przy użyciu algorytmu na podstawie wyników pobranych w ostatnich godzinach. Ocena jakości powietrza przebiega w 6-stopniowej skali, a poszczególnym kategoriom odpowiadają oznaczenia w formie kolorów:

1. bardzo dobry (ciemno zielony) – jakość powietrza zadowalająca, brak zagrożenia dla zdrowia, zalecana aktywność na zewnątrz,
2. dobry (zielony) – jakość wciąż zadowalająca, minimalne zagrożenie dla grup zwiększonego ryzyka, bardzo dobre warunki dla aktywności na zewnątrz,
3. umiarkowany (żółty) – jakość powietrza akceptowalna, zagrożenie dla grup zwiększonego ryzyka, dobre warunki na aktywność na zewnątrz,
4. dostateczny (pomarańczowy) – średnia jakość powietrza, zagrożenie dla osób narażonych na ryzyko (mogą one odczuwać skutki zdrowotne), zaleca się ograniczyć obecność na zewnątrz, zwłaszcza gdy wystąpią kaszel czy uczucie podrażnienia gardła,
5. zły (czerwony) – zła jakość powietrza, osoby narażone na ryzyko powinny zostać w domu, a pozostałym odradza się nie tylko wzmożoną aktywność, ale i samo dłuższe przebywanie na zewnątrz,
6. bardzo zły (brązowy) – niebezpiecznie zła jakość powietrza, osoby narażone muszą pozostać w domu, a pozostali powinni ograniczyć wyjścia do niezbędnego minimum.
Na stronach internetowych poszczególnych WIOŚ wizualizowane są zarówno polskie indeksy jakości powietrza (obliczane dla pomiarów kilku zanieczyszczeń na konkretnej stacji), jak i indywidualne indeksy dla poszczególnych typów zanieczyszczeń. W drugim przypadku określa się osobne progi zmienności stężeń dla różnych kategorii indeksu. Przyjęte normy można odczytać w tabelach dostępnych na stronach WIOŚ, często w formie legendy dołączonej do mapy pomiarowej.

Wykorzystane źródła:
http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/measuring_air_assessment_rating_info
http://monitoring.krakow.pios.gov.pl/indeks-jakosci-powietrza
https://www.wroclaw.pl/srodowisko/jak-odczytywac-monitoring-powietrza